ŞEVKET GÖLÜK / ANKARA - BHA
Türkiye ve Irak arasındaki siyasi sınırları belirlemek ve komşuluk münasebetlerini düzenlemek amacıyla İngiltere ve Türkiye tarafından Ankara Antlaşmasıyla bilinen (Kerkük-Musul) başlıklı 5 Haziran 1926 tarihinde Ankara’da imzalanmıştır. 7 Haziran 1926 tarihinde Türkiye Parlamentosu tarafından onaylanmıştır. Bu Antlaşmanın 100. Yılında Gazi Üniversitesi Rektörlüğü- Türk Dünyası Uygulama ve Araştırmalar Merkezi (TÜRKDAM) ile Kerkük Kültür Derneği tarafından (Yuvarlak Masa Toplantısı) olarak G. Ü. Senato Salonunda 11 Mayıs 2026 tarihinde gerçekleşti.
Kerkük Kültür Derneği ile Gazi Üniversitesi arasında protokol imzalandı
Yuvarlak Masa toplantısı, TÜRKDAM Müdürü Prof. Dr. Bülent Aksoy’un açılış konuşmasıyla başladı. Konuşmaya geçilmeden önce Gazi Üniversitesi ile Kerkük Kültür Derneği arasında işbirliği Protokolü imza merasimi gerçekleştirildi.
Kerkük Kültür Derneği ile Gazi Üniversitesi Rektörlüğü- Türk Dünyası Uygulama ve Araştırmalar Merkezi ile ortaklaşa düzenlenen “ 2 Haziran 1926 Ankara Antlaşması’nın 100. Yılı anıma toplantısının açılışında imzalanana İşbirliği protokolü Gazi Üniversitesi Rektörlüğü adına Sosyal İşler ve Toplumsal Katkı Koordinatörü Prof. Dr. Selami Candan ve Kerkük Kültür Derneği adına Dernek Başkanı Dr. Şemsettin Küzeci imzalandı. İmza merasiminde G. Ü. Türk Dünyası Uygulama ve Araştırmalar Merkezi Müdürü Prof. Dr. Bülent Aksoy da hazır bulundu. Bu protokol, iki kurum arasında eğitim, akademik ve Kültürel işbirliği usul ve esasları kapsamında, 13 maddeden oluşmaktadır.
Ardından da Toplantının açılış konuşması devam edildi. Konuşmasında Sayın Aksoy, Ankara Antlaşmasının 100. Yılında önemine ve Türkiye ile Irak arasındaki diplomatik ilişkilere değindi. Kerkük-Musul ile ilgili son gelişmelerin tablosunu çizdi.
Türkmeneli belgeseli gösterildi
Açılış konuşmasından sonra Irak Türkmeneli’nin tarihsel boyutuyla anlatılan 12 dak. bir belgesel sunuldu. Ardından Panel bölümüne geçildi. Belgeselde Irak Türk Varlığı, Osmanlı öncesi ve sonrası Türkmenlerin tarihsel durumu ve yaşadıkları ve maruz kaldıkları politikalar anlatıldı.
100. Yılında Ankara antlaşması
Yuvarlak masa toplantısını Kerkük Kültür Derneği Başkanı Dr. Şemsettin Küzeci yönetti. Ana konuşmacılar; Prof. Dr. Temuçin Faik Ertan, Dr. Sinan Demirtürk, Doç. Dr. Servet Avşar birer konuşma yaparak, Ankara Antlaşmasını enine boyuna masaya yatırdılar. 100. Yıl içerisindeki Ankara Antlaşmasının 18 maddesine değinildi. Türkiye Antlaşma gereği 25 Yıllığına Irak Petrolünden %10 aldığı paya değinildi. Türkiye Kerkük-Musul’u birleşik Irak’a bıraktır. Milletler Cemiyeti’nin 29 Ekim 1924’te belirlediği “Brüksel Sınır Çizgisi” iki devlet arasındaki kesin sınır kabul meselesi tartışıldı. Lozan’da çözülemeyen Musul sorunu, Türkiye’nin o dönemdeki iç (Şeyh Sait İsyanı) ve dış siyasi şartları nedeniyle Ankara antlaşmasının imzalandığına vurgu yapıldı.
Toplantı sonunda Konuşmacılara Kerkük Kültür Derneği ile Gazi Üniversitesi TÜRKDAM adına birer sertifika takdim edildi. Toplu fotoğrafla önemli bir etkinlik daha iki kurum tarafından başarıla sonlandı.
