MAVİ YILDIRIM / ERZURUM - BHA
TÜBİTAK tarafından düzenlenen 2204-B Ortaokul Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması kapsamında Trabzon’da gerçekleştirilen bölge finallerinde, Pasinler İbrahim Hakkı İmam Hatip Ortaokulu öğrencilerinin çalışması Coğrafya alanında birinci seçildi.
Danışman öğretmen Lokman Daştan rehberliğinde öğrenciler Yasin Koçoğlu ve Yusuf Efe Kalcık tarafından hazırlanan “Kentsel Dönüşümün Erzurum Kuşçuluk Geleneğine Etkisi ve Kültürel Sürdürülebilirlik Önerileri” başlıklı proje, Erzurum’un köklü kuşçuluk kültürünü bilimsel yöntemlerle ele aldı.
Kültürel mirasa bilimsel yaklaşım
Proje kapsamında gerçekleştirilen saha araştırmaları, kuşçuluğun yalnızca bir hobi olmanın ötesinde; toplumsal aidiyet duygusunu güçlendiren, sosyal dayanışmayı artıran ve kuşaklar arası aktarımı sağlayan önemli bir kültürel değer olduğunu ortaya koydu. Ayrıca bu uğraşın bireyler üzerinde psikolojik açıdan rahatlatıcı etkiler oluşturduğu da tespit edildi.
Kentsel dönüşümün etkileri
Araştırmada, kentsel dönüşüm süreçlerinin kuşçuluk geleneği üzerindeki en belirgin etkisinin mekânsal kayıplar olduğu belirlendi. Geleneksel yaşam alanlarının azalmasıyla birlikte kuşçuluk faaliyetlerinin zorlaştığı, sosyal etkileşimin zayıfladığı ve kültürel aktarımın sekteye uğradığı ifade edildi.
Çalışmada ayrıca “Kolik” ve “Erzurum Beyazı” gibi yerel kuş ırklarının yok olma riskiyle karşı karşıya olduğuna dikkat çekilerek, bu türlerin kayıt altına alınması ve korunması gerektiği vurgulandı.
Çözüm önerileri dikkat çekti
Proje, sorun tespitinin yanı sıra çözüm odaklı önerileriyle de öne çıktı. Bu kapsamda şehir merkezinde veya yakın çevresinde planlı ve güvenli kuşçuluk alanlarının oluşturulması önerildi. Bu alanların yalnızca kültürel sürekliliği sağlamayacağı, aynı zamanda kültür turizmine katkı sunacak cazibe merkezleri haline gelebileceği ifade edildi.
Öte yandan, kuşçuluk geleneğinin görünürlüğünü artırmak amacıyla dijital bir kültürel mekân prototipi geliştirilerek sürdürülebilirliğe yönelik yenilikçi bir model sunuldu.
Türkiye finalleri hedefleniyor
Bilimsel ve toplumsal yönüyle dikkat çeken proje, bölge birinciliği başarısının ardından Türkiye finallerinde Erzurum’u temsil etmeye hazırlanıyor. Öğrenciler, elde ettikleri bu başarıyı ulusal düzeyde de taçlandırmayı hedefliyor.
