Şukurova Pervane Evez kızı defektoloji ve konuşma terapisi alanlarındaki başarılı deneyimi sayesinde profesyonelliği, derin bilgisi ve insani nitelikleriyle öne çıkan nadir uzmanlardan biridir.
Her çocuğa bireysel yaklaşımı, sabırlı ve nazik metodolojisi, sadece konuşmalarını değil, aynı zamanda özgüvenlerini de şekillendirir.Pervane Hanım'ın çalışmaları, bilimsel yaklaşım ve samimi sıcaklığın bir karışımıdır; bu nedenle ebeveynlerin güvenini ve çocukların sevgisini kazanmıştır. Sürekli kendini geliştiren ve yeniliklere açık olan Pervane Hanım, defektolojiyi sadece bir meslek olarak değil, aynı zamanda bir misyon olarak da görmektedir.
Profesyonelliğiyle öne çıkan Pervane hanım sorularımızı ayrıntılı, samimi ve büyük bir beceriyle yanıtladı.
1)“Koklear İmplantın Mucizesi, Kısıtlamaları Özgürlüğe Dönüştürmek” başlıklı konferanstaki konuşmanız büyük ilgiyle karşılandı. Özellikle çocukların Azerbaycan Milli Marşı'nı seslendirmesi, profesyonelliğinizin ve yapılan çalışmanın başarılı sonucunun açık bir örneğiydi. Çeşitli nedenlerden kaynaklanan konuşma gecikmelerini ortadan kaldırma yönünde gerçekleştirdiğiniz değerli çalışmaları göz önünde bulundurarak, konuşma restorasyonu sürecinde uzmanlar için en önemli koşullar nelerdir?
-"Değerlendirmeniz için teşekkür ederim sevgili Zeyneb. Konuşma bozukluğunun nedeni ve türü ne olursa olsun, sürekli bir uzman arayışı içinde olduğumuz için, bu tür çocuklarla yapılan öğretim dakikaları bir seans niteliğindedir.
Birkaç göreve bakalım ve bunlar üzerinde düşünelim. Eğer artikülasyon jimnastiği ise, tekrarlayın; eğer sözlü hece yazımı ise, bunu yazılı olarak yetkin bir şekilde gösterin; eğer bir masal ise, analiz edin; eğer bir olay örgüsü resmi ise, ayrıntılı olarak anlatın?
Hangi analizci aktivitesi geliştirilmelidir?
" 8 cm'lik yeşil bir çizgi çizin! Kırmızı çizgiyi ölçün! Dikdörtgeni katlayın! Her iki durumda da "cetvel" aranmaktadır. Durumun elverişli koşullarında ortaya çıkan bağlamsal konuşma üretilir. Bu, "dinle - anla - uygula - konuş"un gerçek farklılaştırma becerileri gerektirdiğinin ana kanıtıdır.
Kısacası, görme konsantrasyonunu iyileştirmek için çalışma yapılmalıdır.
Görsel bilginin (arama, seçme, bulma, karşılaştırma, farkı görme) mükemmelliği, konuşma aygıtının jimnastiğiyle de sağlanır. Örneğin, "Canavar gülüşü" ve alternatifi olan "kıvrık dudaklar" "Tubka" egzersizlerini göstermek yeterli değildir. Uygulaması, mimiklere bakışın inceliğini gerektirir.
Örneğin, saat - vakit- zaman: ibrelerin kadran üzerindeki konumu - Tamamlandı, yarıda kaldı, kaldı ve çalışıyor. Bu teknik yönüdür. Ancak, zaman dilinde konuşmak: geç kalma, acele etme, zamanında olma kavramlarını ibrelerle yerleştirmek anlamına gelir.
Dikte - ekranın arkasında ve ağız - ses - harf - sentez amacı ile gösterimle gerçekleştirilir: Bak-dinle-yaz şu biçimde yapılır: acı-son; keşfet-ortaya çıktı; tavuk-sokak; gece-ağırlık-çubuk-tiki; yapamam-ölmek; dağ-orman. Gözün, ses oluşumunun adresini ve yerini görerek bu kelimeleri yazabilmesi için ne kadar görsel analiz eğitimi alması gerektiğini görün. Son olarak edebiyat, masallar, hikaye okuma, çizgi film izleme, monolog, replika ve sohbet.
"Turp" masalında köpek ve kedi, kedi ve fare neden kavga etmedi? Küçük torun büyük dedesine yardım etmeye çağrıldı? Ahlaki ders nedir? - "Güç birlik ve iyiliktedir."
"Gogol" neden karşılaştığı herkese "beni yemeyin" diye yalvardı? - "Takdir etme" kavramı.
Kar Kızı neden sonunda buluta dönüştü?
Sonuçta, "Balıkçı ve Balık" masalındaki altın neden kayboldu? Balık bir daha asla geri dönmedi mi?
Helal kazanç, tilki kurnazlığı, Allah'ın payı, kalp kırıklığı gibi karmaşık kavramların, sahneleme, film izleme, tiyatro oyunları, konuşmanın sistematik dinamikleri ve bakışların yoğunlaşması üzerinde çalışmadan, açık ve anlaşılır bir şekilde ifade edilebileceğini düşünmeyelim.
Bir eğitimci, ebeveyn, akraba, psikolog, konuşma terapisti ve tamamen metodologlardan oluşan bir ekip çalışmalıdır. Bildiğimiz gibi, konuşmada "Göz sadece kalbin değil, konuşmanın da aynasıdır" ilkesi temel koşuldur.
2)Alanınızda önde gelen ve deneyimli bir uzmansınız. Yüksek zekâlı ancak düşüncelerini ifade etmekte zorlanan çocuklarla sık sık karşılaşılıyor. Bu durum onların topluma entegrasyonunu engelleyebilir mi? Araştırmalarınız ne gösteriyor?
- "Önemli olan, anadil ve edebiyat, mantık ve matematik çalışmalarına yönelik "özel yaklaşım yöntemi" adı verilen bir öğretim alanının olmasıdır. Konuşma terapisti veya sağır-dilsiz pedagog kim olursa olsun, dilbilime psikolinguistik inceliklerle yaklaşmalıdır. Amaç, konuşmanın gelişimi için doğru şekilde oluşturulmuş bir gramer yapısıdır.
Aynı kelime bir cümlede farklı morfolojik statülere sahip olabilir: "Doğrudan git, eve ulaşacaksın.
Doğru yol seni eve götürecek."
"Soğuk rüzgar."
"Soğuk selam." Bu cümlelerde, "doğrudan" ve "soğuk" kelimeleri - bir fiille kullanıldığında - zarf, bir isimle kullanıldığında ise sıfat işlevi görür.
Mantık açıklamalarına gelince, matematiksel formüllerdeki kurallar ihlal edilebilir. Örneğin, beş ikiye bölünemez, ancak 5 manatın yarısı 2 m 50 qepiktir.
9 cm'lik bir çizgiyi 2 parçaya böldüğümüzde, her bir parça 4 cm 5 mm'dir. Bu, ikiye bölünen yediye değil, 2 haftanın yarısı olan 7 güne eşittir. Paradoksal durumlar da dahil: "Fiyattan bahsedersek, 50 (elli) yediden az olabilir: Çorap - 50 qepik ve şapka - 7 manat".
1 kare 4, dört parçaya bölünür, cevap 4 karedir [1÷4=4]. Yani, örnek mantıksal bir ifade paralelliğidir.
1 saatin yarısı yarım saattir.
Bir çocuk teknik olarak saat kadranındaki zamanı öğrenebilir. Ancak zaman dilinde konuşmak gerekirse, akrep ve yelkovanın nereye hareket ettiğini değerlendirerek "er ya da geç" kavramlarını söyleyebiliriz. Örneğin: "Saat beşe 15 dakika kaldı. 20 dakika sonra çıkacaksın." Saatin akrep ve yelkovanı ileri doğru hareket ettikçe zaman artar ve tersi de geçerlidir.
Bu tür çocukların konuşmalarının mükemmel bir şekilde gelişmesi için ne kadar dilbilim - mantık - konuşma gelişimi - dilbilgisi bilgisine ihtiyacımız olduğunu hiç merak ettiniz mi?
3)Tesadüf mü yoksa gerçekleşen bir hayal mi? Sizi defektoloji alanına getiren neydi? Bu mesleği seçmeseydiniz hangi alanda olmak isterdiniz? Pervane hanım,işine sevgiyle yaklaşan başarılı ve samimi bir eğitimci olarak tanınıyorsunuz. Hayallerinize ulaştınız mı, kalbinizde sizi düşündüren herhangi bir duygu var mı?
-"Ailede 3 erkek kardeş var, şunu belirtmeliyim ki hiçbiri 'R' sesini telaffuz edemiyordu, biz tek kız kardeşlerdik. Öğleden sonraydı, evde yalnızdık, uzaktan bir akrabamız kapımızı çaldı ama açmadık. Akşam, anne babamız işten döndüğünde, bize bir amcanın evimize geldiğini söylediler. Annem kaç kere sorsa da, kim olduğunu, adının ne olduğunu hatırlayamadıkları için cevap veremediler.
Sonra sıra bana geldiğinde, o amcanın adını bilmeme ve konuşma tarzını taklit etmeme rağmen, annem ve babam hemen bize gelenin Teyyub Amca olduğunu anladılar. Kalın dudakları, büyük dili ve hızlı konuşma tarzı her zaman dikkatimi çekiyordu.
Hayattaki tek hayalim çevirmen olmaktı ama olmadı. Hiçbir yerde reklam vermeden, sosyal ağlarda adım geçmeden, kendimi göstermeden, 30 yıldır işimde çok başarılı oldum." Sayısız çağrı aldım ve başvurular yapıldı.
Defectology, evcilleştirmeye kadar uzanan pedagojik yöntemlerin bir koleksiyonudur. Kalbime yük gibi gelen tek şey, işteyken aşırı acımasız olmam ve bu da ebeveynlerime ufku gösterme arzusundan kaynaklanan olumsuz bir kusurumdur.
4) Etkinliklerde, medya temsilcileri ve veliler rekor sonuçlarınızdan bahsediyor. Konuşmanızı adeta bir müzik eseri gibi bir sanat eserine dönüştürüyorsunuz. Sizin için en unutulmaz, en başarılı öğrenciler kimlerdi ve neden?
-"Tanımlardan uzak bir insan olduğum için, beni temsil eden varlığın, başarıyla mezun olan öğrencilerim olduğunu düşünüyorum. Yeni bir çocuk yeni bir kitaptır; okuyup öğrendikçe aydınlandım, onların sayesinde mükemmelliğe doğru ilerledim ve saygım onlarla.
Eğitimde aktif olan çocuklar bana zafer ve ufuklar kazandırdı ve RECORD dediğiniz çalışmalar hakkında onların sözlü anlatımlarını duyabilseydik daha adil olurdu.
Kişisel deneyimimde, Şeki bölgesinden bana gelen işitme engelli kızım Ayten'in özel bir yeri var. 1 yaş 9 aylıkken görme yeteneğini değerlendirdim - elinden emzikli biberonu alıp yerine kalem verdim. 4 yaşında, dikte ile 3-4 heceli kelimeler yazabiliyordu. Başka bir işitme cihazı kullanan Azerbaycanlı çocuk, ses-harf sentezini o kadar geliştirdi ki şu anda Rusça bölümü olan bir okulda okuyor. Niteliksel bir sonuç olarak Görme gnozisinin gelişimi, Otizm Spektrum bozukluğu olan bir taşıyıcı çocuk, piyano klavyesinde karmaşık bir arpej duyuyor ve bunu tekrar tekrar çalıyor.
2023 yılında, gelişimsel gecikmeleri olan çocuklar arasında düzenlenen "Yılın Piyanisti" yarışmasında Chopin'in eserini muhteşem bir şekilde seslendirdi ve bu da beni alkışlamaya sevk etti.
Bununla gurur duymalı mıyım, yoksa duymamalı mıyım bilmiyorum? Genel olarak, geleneksel Logopedi'de - konuşma sesi düzeltme dönemi için 9 ay ayrıldığında, 8-10 giriş seansı geçmiyor - bu benim deneyimimde sabit bir durum haline geldi.
5) Pervane Hanım, samimi sohbetiniz ve değerli tavsiyeleriniz için teşekkür ederiz. Alanınızda en üst düzeyde bir uzman olarak, defektolojinin inceliklerini ustalıkla sunan biri olarak başarılarınızın devamını dileriz. Yeni yılınız kutlu olsun, başarılarınızın devamını dileriz. Sizi tekrar görmeyi dört gözle bekliyoruz.
•Başlıca önerim, Azerbaycan'daki Pedagoji Üniversitelerinde Defektoloji Fakültesi'nin faaliyet göstermesidir.
•Ben de Moskova'da eğitim gördüm ve burada da, orada olduğu gibi, gelişimsel gecikmeleri olan çocuklar için konuşma psikolojisi, mantık ve matematik, anadil ve edebiyat, kürtaj pedagojisi, konuşma terapisi ritmikliği ve spor gibi konuların özel bir yaklaşım yöntemiyle öğretildiği bölümler açılmalıdır.
• "Defektoloji Uzmanının Açık Oturumu" programı televizyonda yayınlanmalıdır.
•İşitme engelli çocukların topluma entegre edilebilmesi için ilkokuldan itibaren okulların ders programına "Daktil, mimik ve jest" eklenmelidir.
•Bu tür çocuklarla kompleks içinde çok disiplinli bir ekip eğitim çalışması yürütmelidir;
•Bakü'de "Mimik ve Jest Tiyatrosu" açılmalıdır. Beni mutlu ettiniz, harika sohbetimizden keyif aldım. Yeni yılda her zaman görüşmek dileğiyle, Pervane hoca
