81 ilde yayılan SAT1 tipi şap hastalığı Türkiye'ye 4,1 milyar dolara mal olabilir

Türkiye genelinde hayvan pazarlarının kapatılmasına neden olan şap hastalığının ekonomik boyutu ortaya çıktı. Tarımsal Strateji ve Politika Geliştirme Merkezi (TARPOL) tarafından yayımlanan rapora göre, hastalığın Türkiye’ye yıllık maliyeti yaklaşık 4,1 milyar dolar (162 milyar TL).

Hastalık, Türkiye’deki 16,9 milyon büyükbaş ve 54,9 milyon küçükbaş hayvan varlığını tehdit ediyor. Daha önce ülkede rastlanmayan SAT1, SAT2 ve Uzakdoğu kökenli alt tiplerin tespit edildiği belirtildi. Rapora göre hastalık, Doğu ve Güneydoğu komşularından gelen hayvan hareketleriyle yurda girmiş olabilir.

Hastalığın sadece hayvan sağlığına değil; et ve süt üretimine, ilaç ve aşı maliyetlerine, buzağı ölümlerine ve ihracata büyük zarar verdiği belirtiliyor. Tahmini ekonomik zarar kalemleri ise şöyle sıralanıyor:

• Et üretimi kaybı: 2,3 milyar dolar

• Süt üretimi kaybı: 875 milyon dolar

• İlaç giderleri: 416 milyon dolar

• Aşı uygulamaları: 50 milyon dolar

• Buzağı ölümleri: 25 milyon dolar

• İhracat kaybı: 437 milyon dolar

TARPOL, bu zararın sadece üretimle sınırlı kalmayacağını, hayvancılığa bağlı sanayilerin darbe alabileceğini ve istihdam kayıpları yaşanabileceğini vurguluyor.

Raporda ayrıca, aşılama, biyogüvenlik önlemleri, saha ekiplerinin güçlendirilmesi ve teknik desteklerin artırılması gibi 10 maddelik bir önlem planı da yer aldı.

Bu salgının etkileri, 2025’in ilkbaharında yaşanan zirai don afeti kadar yıkıcı olabilir.